Wybrane zagrożenia stwarzane przez zasilacze UPS w czasie prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczej

Urządzenie wyposażone w baterie akumulatorów takie jak np.: zasilacze UPS itp. stwarzają zagrożenie dla osób znajdujących się w budynku objęty akcją ratowniczo-gaśniczą.  Przeciwpożarowy wyłącznik prądu był wielokrotnie opisywany w literaturze. Pomimo tego w dalszym ciągu spotykamy się z duża liczbą wątpliwości w zakresie jego projektowania i wykonywania dla zasilaczy UPS oraz urządzeń wyposażonych w baterie akumulatorów.

Kolejnym problemem jest energia zgromadzona bateriach akumulatorów, która pomimo wyłączenia samego urządzenia pozostaje i może stanowić zagrożenie. Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na część z tych wątpliwości.

  1. Wymagania prawne

W Polsce nie ma  wymagań w zakresie wyłączenia przeciwpożarowego zasilaczy bezprzerwowych „UPS” (ang. uninterruptible power supply) oraz urządzeń posiadających baterie akumulatorów stanowiących zasobnik energii. Żaden z obowiązujących aktów prawnych w Polsce nie wymienia zasilaczy UPS jako elementu systemu zasilania budynku.

Kolejnym problemem coraz częściej spotykanym w budynkach są zasilacze stosowane do zasilania urządzeń ppoż. Zgodnie z obowiązującymi przepisami [4; 20] zasilacze stosowane w instalacjach bezpieczeństwa muszą uzyskać świadectwo dopuszczenia, wydane przez CNBOP – PIB w Józefowie. Zakres badań tych zasilaczy definiują normy przedmiotowe PN-EN 54-4: 2002  „Systemy sygnalizacji pożarowej. Część 4:Zasilacze.” [9] oraz  PN-EN 12101-10: 2007 „Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Część 10: Zasilacze” [8].

W odniesieniu do zasilaczy UPS, normy przedmiotowe nie formułują takich wymagań co powoduje, że ze względów formalnych zasilacze UPS, pomimo swoich zalet nie mogą być stosowane w obwodach bezpieczeństwa. W przypadku przeprowadzenia stosownych badań i uzyskania świadectwa dopuszczenia sytuacja zmienia się diametralnie. W praktyce jednak żaden z producentów nie zabiega o wykonanie wymaganych badań oraz uzyskanie świadectwa dopuszczenia z uwagi na dostępne na rynku zasilacze przeciwpożarowe zdefiniowane w normach przedmiotowych jako UZS. W normach [8] i [9] są to normy „produktowe” i brak jest w nich wymagań w zakresie m.in. ochrony przeciwporażeniowej oraz awaryjnego wyłączenia tych urządzeń. Zatem kwestie związane z projektowanie instalacji elektrycznych z urządzeniami współpracującymi z magazynem energii w postaci baterii akumulatorów takimi jak np.: zasilacze UPSy, zasilacze UZS należy projektować w oparciu aktualne normy oraz zasady wiedzy technicznej analogicznie jak dla pozostałych urządzeń.

POBIERZ CAŁY RAPORT: WYBRANE ZAGROŻENIA STWARZANE PRZEZ ZASILACZE UPS W CZASIE PROWADZENIA AKCJI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ